I n’a fɔ nɛgɛfɛn min fanga ka bon, min tɛ sɛgɛn-, nɛgɛ juru jɔyɔrɔ ka bon kosɛbɛ bi iziniw ni don o don ɲɛnamaya kɔnɔ. A dilannen don ni nɛgɛbere caman tigɛli ye, a bɛ ni sɔgɔli fanga ɲuman ye, a bɛ se ka fɛn caman sɛgɛsɛgɛ, ani a bɛ se ka sɔgɔsɔgɔ, o b’a to a bɛ baara kɛ kosɛbɛ foro caman na. Nin barokun bɛna sɛgɛsɛgɛli kɛ ka ɲɛ nɛgɛ juru baaracogo kunbabaw n’a jɔyɔrɔba la izini suguya caman na.
I. So jɔli ni ɛntɛrinɛti masinw
So jɔli ni ɛntɛrinɛti masinw siratigɛ la, nɛgɛ juru ye doni ta-fɛn nafama dɔ ye. A bɛ kɛ ka caya minɛnw na i n’a fɔ kurunba, sankanso, ani alifanta walasa ka fɛn girinmanw kɔrɔta ani k’u ta. Ikomi a bɛ se ka sɛgɛn fanga camanba muɲu, wa a bɛ sɛgɛnbaliya ɲuman jira, nɛgɛ juru ye fɛn ye min bɛ sugandi sanfɛ baara ni girinw kɔrɔta kama. Ka fara o kan, bɔrɔw jɔli ni sanfɛ-so jɔli la, nɛgɛ juru bɛ kɛ waati dɔɔnin dɛmɛni ni samali siraw ye walasa ka porozɛ in lakana ani a sabatili sabati.
II. Minɛko ni nɛgɛso baarakɛlaw
Minɛnko ni nɛgɛso baarakɛlaw bɛ ɲinini caman kɛ kosɛbɛ nɛgɛ juru fanga n’a sɛgɛnbaliya la. Minɛnw kɔrɔtacogo la, nɛgɛ juruw bɛ kɛ ka minɛnw, minɛnw ani baarakɛlaw ta. U ka dannaya bɛ tali kɛ minɛnko baarakɛlaw ka lakana n’u ka baarakɛcogo ɲuman na. Nɛgɛdaga baara la, nɛgɛ juruw bɛ kɛ tuma caman na fɛnw tali kama yɔrɔw la minnu funteni ka bon, i n’a fɔ ladɛrɛsi kɔrɔtacogo ani wulilan minɛnw ladilanni. Kɛrɛnkɛrɛnnenya la, funteni caman -nɛgɛ juruw, i n’a fɔ nɛgɛ juru minnu bɛ kɛ ni nɛgɛ ye, olu bɛ masinko sabatilenw mara cogoya juguw la, ka a to u dilanni bɛ to senna.
III. Kɔgɔjida ni kurunbokari injiniyɛri
Jiri juruw fana nafa ka bon kosɛbɛ kɔgɔjida ni kurunbokari siratigɛ la. Kurunw jɔcogo, kurun jɔyɔrɔw, ani kurunw kɔrɔtaminɛnw bɛɛ bɛ u jigi da nɛgɛ juruw kan walasa ka tension dɛmɛ min bɛ se ka da a kan. Kɔrɔta baara minnu bɛ kɛ kɔgɔjida la ani kɔgɔjida la kabali bilali fana bɛ tali kɛ nɛgɛ juruw la minnu fanga ka bon-. Ka fara o kan, nɛgɛ juruw minnu bɛ kɛ ni nɛgɛ ye, k’a sababu kɛ u bɛ se ka sɔgɔsɔgɔ kosɛbɛ, olu bɛ kɛ tuma caman na baara kuntaalajan-kɔgɔjida laminiw na, o bɛ dɔ bɔ ladonni musakaw la ani ka baara kɛ waati janya.
IV. Bololabaara ni Asansɛri baarakɛyɔrɔw
Jiri juruw fana jɔyɔrɔ ka bon kosɛbɛ bolifɛnw ni alifanta baarakɛyɔrɔw la. Nɛgɛso siratigɛ la, nɛgɛ juruw bɛ kɛ doni tɛrɛnw ka freinw ni u jɔli siraw la. Mobili dilanni na, u bɛ kɛ ka fɛn girinmanw kɔrɔta i n’a fɔ motɛriw. Asansɛri baarakɛlaw bɛ u jigi da nɛgɛ juruw kan kosɛbɛ alifanta mɔbiliw kɔrɔtacogo n’u jigincogo jɔlen na, wa a lakanani sariyaw ka gɛlɛn kosɛbɛ. A ka c’a la, nɛgɛ juru minnu bɛ kɛ ni nɛgɛ caman ye, olu bɛ kɛ ka doni tila-tila ani ka mɔbili bolilaw lakana.
V. Spor ni lafiya
Sɛnɛfɛnw baara kɔfɛ, nɛgɛ juruw fana nafa ka bon farikoloɲɛnajɛ ni lafiya siratigɛ la. Misali la, lakana juru minnu bɛ kɛ farikoloɲɛnajɛ juguw la i n’a fɔ farakurun jiginni ni parapente, olu ka teli ka dilan ni nɛgɛ juru ye min fanga ka bon- walima ni fiɲɛw ye minnu bɛ kɛ ɲɔgɔn fɛ walasa ka baarakɛlaw lakana. Nɛgɛ juruw fana bɛ kɛ sangabon minɛnw na, juru siraw la, ani ɲɛnajɛ boliw la, o bɛ dɛmɛ sabatilen di ani ka mɔgɔw sama.
Nɛgɛ juruw, n’u ka masinko ɲumanba n’u ka se ka ladamu, olu jɔyɔrɔ ka bon kosɛbɛ baara suguya caman na, i n’a fɔ jɔli, sɛnɛko, kɔgɔjiko, ani bolifɛnko. Ni ɲɛtaa kɛra fɛn dilanni dɔnniya la, nɛgɛ juruw suguya n’u baarakɛcogo bɛ ka ɲɛ ka taa a fɛ, wa u kɛli baarabolodalenw na minnu bɛ ka bonya i n’a fɔ fɛn dilanni sanfɛ-ni ani fanga kura. A kɛra izini baara ye wo, a kɛra don o don ɲɛnamaya ye wo, nɛgɛ juruw, n’u dannaya n’u muɲuli, kɛra fɛn ye min nafa ka bon bi jamana kɔnɔ.

